گپی با برادرزاده صادق خان هدایت، جهانگیر هدایت

«جوانی که در تهران، کوله پشتی اش را از کتاب های صادق هدایت انباشته می کند و سوار اتوبوس تهران به شیراز می شود تا کتاب ها را در کنار خیابان بفروشد، در ادبیات این کشور یک قهرمان است».


جهانگیر هدایت، برادرزاده صادق هدایت و تنها بازمانده اوست. او مسوول نظارت بر چاپ آثار صادق هدایت است و جمله های بالا را در حالی عنوان می کند که از چاپ های افست و زیرزمینی آثار صادق هدایت گلایه ای ندارد. با او در سالروز تولد نویسنده بزرگ ادبیات ایران گپ زده ایم:


+ شاید بیش ترین چاپ افست و زیرزمینی کتاب در ایران، متعلق به آثار صادق هدایت باشد. چرا؟
افست هایی که در بازار وجود دارد، از نظر چاپ و صحافی، کیفیت مناسبی ندارند ولی از نظر اصالت، درست است.

این ها یا از روی نسخه های انتشارات امیرکبیر سابق و یا جاویدان افست شده اند که هر دوی این انتشارات، نسخه های اصلی کتاب را از خانواده صادق هدایت تهیه کرده اند. پس، از نظر اصالت و نداشتن سانسور به برخی از ناشرانی که فقط به خاطر کسب سود، کتاب ها را با جلدهای رنگین سانسور می کنند و اسم صادق هدایت را روی آن می گذارند، برتری دارند.


+ کتاب های صادق هدایت اجازه تجدید چاپ ندارند، آیا این کار به موسسه شما ضرر اقتصادی وارد نمی کند؟
صادق خان در زندگی خود به دو چیز پشت کرد. پول و مقام. ما هم پایبند به این عقیده هستیم.


+ آیا می توان «نوشتن به زبان مردم» را دلیل موفقیت هدایت عنوان کرد؟
وقتی صادق خان از اروپا برگشت و مدرنیته اروپایی را به ایران آورد، نویسنده هایی در ایران بودند که ادبیات را در انحصار خود می دانستند اما اشخاصی مثل جمال زاده، دهخدا و مسعود فرزاد این را شکستند و گفتند که باید به زبان مردم نوشت که این در کتاب «وغ وغ ساهاب» صادق هدایت دیده می شود.


+ چرا با وجود این که بوف کور در دانشکده های معتبر ادبیات دنیا تدریس می شود، در ایران اجازه چاپ ندارد؟
اگر در گوگل جست وجو کنید، 85 هزار سایت درباره هدایت وجود دارد و این اعتبار این نویسنده بزرگ کشور را ثابت می کند اما در ایران قضیه جور دیگری است،مساله، مساله بوف کور نیست. ادبیات ما گرفتار نوعی هنرستیزی شده است.مگر تمام اشعار مولانا و سعدی و خیام چاپ شده است. کتاب های دیگر صادق خان مثل انسان و حیوان یا نوشته های پراکنده و فواید گیاهخواری هم به همین ترتیب.


+ چرا دلیل اصلی چاپ نشدن کتاب های هدایت عنوان نمی شود؟
تا حالا 60 جلد کتاب درباره بوف کور چاپ شده اما معمای این کتاب همچنان حل نشده باقی مانده است.


+ چقدر صادق هدایتی فکر می کنید؟
خیلی زیاد. من در همان خانواده ای بزرگ شده ام که صادق خان بزرگ شده. یادم هست وقتی کتابی می نوشت برای بار نخست به پدرم می داد تا بخواند. من هم کشیک می دادم پدرم کتاب را تمام کند و من بخوانم.


+ آیا زخم های زندگی تان را به کسی اظهار می کنید؟
زخم های زندگی هر انسان در درجه نخست اسرار زندگی اوست این زخم ها مثل زخم شمشیر نیست و در وجود آدم نهفته، پس حتما رازی در آن است.


+ پدرتان چقدر شبیه صادق هدایت بود؟
آن ها سه برادر بودند.عیسی (پدرم)، محمود و کوچک ترین شان صادق. این سه برادر از نظر ظاهری و حتی تن صدا و نحوه صحبت کردن شبیه هم بودند.


+ رفتار مادر با صادق چگونه بود؟ آیا بین او و بچه های دیگر فرق می گذاشت؟
بله.مادر هیچ وقت اجازه نمی داد کسی به اتاق صادق برود.چون یا می خواند، یا می نوشت یا می خوابید.تنها کسانی که اجازه داشتند به اتاق صادق بروند برادرهایش بودند.حتی صدای خنده و شوخی آن ها هنوز هم در گوشم هست.از طرف دیگر همه بچه ها به موقع ازدواج کردند و از خانه رفتند اما صادق در خانه ماند و به همین خاطر علاقه مادرم به او زیاد بود.


+ چه تصویری از آخرین دیدارتان با عموی خود دارید؟
خانه ما آن موقع انتهای خیابان تخت جمشید بود و فاصله کمی با خانه دایی ام (در شمیران) داشت. یک روز با خاله ام برای دیدن دایی ام به منزل آن ها رفتیم.موقع بیرون آمدن، جلوی در، صادق خان را دیدم. او آن روز ها می خواست به فرانسه برود و برای خداحافظی آمده بودم. هرگز نمی توانستم تصور کنم که آن لحظه آخرین ملاقات من با عمویم بود. او به فرانسه رفت و دیگر برنگشت.


+ این روزها به چه کاری مشغول هستید؟
می نویسم. برخی از نوشته هایم که مشکل عبور از ممیزی را دارد در مجلات فارسی زبان خارج از کشور چاپ می شود و برخی دیگر مثل آخرین کارم که داستان کوتاهی به اسم «مداد سیاه کوچولوی من» است، در یکی از مجلات داخل ایران چاپ خواهد شد.یکی دیگر از کارهایم خواندن پایان نامه دانشجویان خارج از کشور درباره بوف کور و صادق هدایت است. ایرانی های خارج از کشور درباره صادق هدایت سوال های زیادی دارند و من باید به آن سوال ها پاسخ دهم.


+ چرا امسال مسابقه داستان کوتاه نویسی صادق هدایت برگزار نشد؟
قرار بود 25 ماه از ساعت پنج تا هشت در سالن بتهوون برگزار شود اما رییس خانه هنرمندان عوض شد و در یکی از اقدام های فرهنگی خود برگزاری این مسابقه را لغو کرد. خانه هنرمندان متعلق به اهالی ادب و هنر است و رییس اش هم دست کم باید هنر و ادب این کشور را بشناسد. متاسفانه مدیر جدید از این شناخت به دور است. آن چه که مربوط به مردم است نباید از آن ها گرفته شود. این رفتارها هنر و ادبیات کشور را زیرسوال می برد.

http://sarmayeh.net/webfa/default.aspx?IssueType=1&IssueDate=1386/11/28&Page=20

***

/ 11 نظر / 25 بازدید
نمایش نظرات قبلی
محمدرضا

می خواستم بدانم صادق هدایت شعر هم می گفتند یا نه و اگر می گفتند در مورد اشعارشان توضیح دهید ممنون.

سیامک

مرسی از بابت مصاحبه. والله تا اونجا که من میدونم شاعر نبوده. البته یه مطنی در باره ی اشعار فولکلر یا عامیانه ی ایرانی داره. من هم مشتاقم که بیشتر بدمنم

هادی صداقت دردهایم چه لحظه ها که به یادت منتظر به زخم هایت تر شده شبنم افکارم

اظهارات شهید مطهری درمورد صادق هدایت

یکی از علل خودکشی صادق هدايت این بود که او اشراف زاده بود؛ پول توجیبی بیش از حد کفایت داشت، اما فکر صحیح و منظم نداشت. او از موهبت ایمان بی بهره بود؛ جهان را مانند خود بوالهوس و گزافه کار و ابله می دانست. لذت هایی که او می شناخت و با آن ها آشنا بود، کثیف ترین لذت ها بود و از آن نوع لذت ها دیگر چیز جالبی باقی نمانده بود که هستی و زندگی ارزش انتظار آن ها را داشته باشد. او دیگر نمی توانست از جهان لذت ببرد. بسیار کسان دیگر مانند او فکر منظم نداشته و از موهبت ایمان هم بی بهره بوده اند. اما مانند او سیر و اشراف زاده نبوده اند و حیات و زندگی هم هنوز برای آنها جالب بوده است لهذا دست به خودکشی نزده اند. امثال هدایت اگر از دنیا شکایت می کنند و دنیا را زشت می بینند غیر از این راهی ندارند. نازپروردگی آن ها چنین ایجاب می کند. آن ها نمی توانند طعم مطبوع مواهب الهی را احساس کنند. اگر صادق هدایت را در دهی می بردند پشت گاو و خیش می انداختند و طعم گرسنگی و برهنگی را به او می چشاندند و عند اللزوم شلاق محکم به پشتش می نواختند و همین که سخت گرسنه می شد قرص نانی در جلوی او می گذاشتند آنوقت خوب معنی حیات را می فهمید و آب ون

مریم

صادق هدایت خود کشی نکرده. این حرفو میزدن تا مردم اون موقع نرن سمت کتابهای هدایت . هر زمانی با یه سیاستی جلوی خوندن کتابهای هدایتو میگیرن. اون موقع با دروغ بافی الان با چاپ نشدن کتابهاش.

کرمانشاه-تکیه بیگلربیگی/تکیه معاون الملک/باغ پرندگان/طاقبستان/بیستون/بازارسنتی کرمانشاه وسراب نیلوفرکرمانشاه و...

ععععععععععععععععععالیه

کوروش

صادق هدایت؟ تاریخ گذشته...

حامد محسنی

سلام.صادق که توی قربت مرد و توی قربت خاک شد.از زندگی صادق کفتن آسونه.صادق رو ادامه دادن سخته.با سپاس

ali

يا هو. با درود بي كران به شما و همه كساني كه به صادق هدايت عشق مي ورزند. صادق هدايت به معني واقعي كلمه و واژه انسان بود، اما نه يك انسان معمولي يك انسان بزرگ و والا منش. كسي كه هيچ گاه راجع به بزرگي هايش و علمي كه داشت ننوشت. او يك دانشمند بود. صادق هدايت انسان آزاده و فهميده اي كه روشي نوين در داستان نويسي كشور ابداع كرد و تاكنون نيز كسي به پاي او نرسيده است. به هر حال نظرات راجع به صادق هدايت بسيار و پراكنده است و براي ما روشن است ، كسي كه از روي بخل و حسادت نظر مي نويسد و كسي كه از روي علم و آگاهي نظر مي نويسد. صادق هدايت جهاني است او در عرض كمتر از صد سال مانند مولانا و حافظ و عطار جهاني شد. كمتر كسي داستانهاي هدايت را نخوانده و داستانهاي او به همه زبانهاي دنيا ترجمه شده . كلمات و جملات ما بار و توان گفتن و نوشتن بزرگي و علم هدايت را ندارد و سالها بايد مطالعه داشت و كتاب خواند تا بتوان راجع به صادق هدايت اظهار نظر كرد. يا حق.

جهانگیر هدایت برادر زاده صادق هدایت است ، نه برادر او!!!!!!!!!!!!!!